مطالعه تطبیقی بین نظرات و آرای مذاهب خمسه در مورد نماز جمعه

مطالعه تطبیقی بین نظرات و آرای مذاهب خمسه در مورد نماز جمعه

وجوب نماز جمعه در قرآن
وجوب نماز جمعه در زمان غیبت
وجوب تخییری نماز جمعه
وجوب تعیینی نماز جمعه
ادله وجوب نماز جمعه
حکم وجوب نماز جمعه
شرایط وجوب نماز جمعه
حکم نماز جمعه از دیدگاه مذاهب اربعه
ادله و اقوال حکم به وجوب و حرمت نماز جمعه
پایان نامه وجوب نماز جمعه

رفتن به سایت اصلی

هدف از این پایان نامه مطالعه تطبیقی بین نظرات و آرای مذاهب خمسه در مورد وجوب نماز جمعه می باشد.

 

نماز جمعه یکی از شعائر و ابتکارات مهم در شریعت اسلام با ابعاد عبادی، سیاسی و فرهنگی است که بسیار مورد توجه و تأکید شارع مقدس قرار گرفته است. آیات سورة مبارکة جمعه با صراحت مؤمنین را به نماز جمعه دعوت و آن‌ها را به سعی درشرکت در نمازجمعه امر می‌کند. در طول تاریخ حاکمان به‌جهت حساسیت و جایگاه نماز جمعه توجه خاصی بدان داشته‌اند.

 

 

اجتماع بسیاری از مسلمانان در یک مکان در کنار هم و ایراد خطبه توسط یک عالم برجسته به‌عنوان امام جمعه همیشه منشأ اثر فرهنگی و سیاسی در جامعه بوده است؛ لذا عالمان و فقها برای ارشاد و هدایت مردم و آگاهی دادن به آن‌ها همیشه درصدد استفاده از این موقعیت بوده‌اند. برخی از فقهای بزرگ با نفوذ در حکومت‌های وقت سعی در اقامة این فریضة مهم داشته‌اند؛ تا با تنویر افکار مردم، جامعة خود را برای رسیدن به جامعة مطلوبِ شارع – به‌ویژه در زمان غیبت امام زمان(ع) – آماده نمایند.

 

 

روایات بسیاری از ائمة معصومین(ع) در اهمیت و فضیلت نماز جمعه در کتب حدیثی نقل شده است که فقها همیشه با تمسک به این ادله در کنار ادلة نقلی و اصول عملیه سعی در استنباط حکم فقهی نماز جمعه داشته‌اند. در این پژوهش تلاش کردیم تا تعیینی یا تخییری بودن وجوب نماز جمعه را از دید فقهای مذاهب تشیع و اهل سنت بررسی کنیم.

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

مقدمه    1
1. بیان مسئله    4
2. سؤالات تحقیق    4
الف) سؤال اصلی    4
ب) سؤالات فرعی    4
3. فرضیه‌ی تحقیق    4
4. پیشینه‌ی تحقیق    5
5. ضرورت تحقیق    5
6. اهداف تحقیق    6
7. جنبة نوآوری تحقیق    6
8. روش تحقیق    6

 

 

فصل اول:    کلیات    8
بند اول: اولین نماز جمعه‌ای که توسط پیامبر اسلام اقامه شد    17
بند دوم: تاثیر شرایط تاریخی و سیاسی بر اقامه نماز جمعه و فتاوای فقها    18
1 – 2 – 2 – 1. عدم اقامه نماز جمعه در میان شیعیان و تأثیر آن در پی بردن به آرای فقها    20
1 – 2 – 2 – 2. بازنمایی اوضاع سیاسی مذهب شیعه در ایران در زمان حکومت صفویه    24
1 – 2 – 2 – 3. عوامل تاثیر‌گذار بر چگونگی نماز جمعه در برخی دوران‌های تاریخی    25
1 – 2 – 2 – 3 – 1. انعطاف‌پذیری پادشاهان سلسله صفوی در برابر فقهای امامیه    25
1 – 2 – 2 – 3 – 2. تشکیل مدارس جهت بحث و بررسی فقها    26
1 – 2 – 2 – 3 – 3. بنا کردن مساجد جامع در شهرها جهت اقامه جمعه    27
1 – 2 – 2 – 3 – 4. تشکیل مجمع نماز جمعه    27
1 – 2 – 2 – 3 – 5. جمع آوری خطبه‌های نماز جمعه    29
1 – 3 – 3 – 1. وقت خطبه‌ها    43
1 – 3 – 3 – 2. واجبات محتویات خطبه‌های نماز جمعه    44
1 – 3 – 3 – 2 – 1.  حمد و سپاس الهی    44
1 – 3 – 3 – 2 – 2. صلوات بر پیامبر اکرم و اهل بیت(ع)    44
1 – 3 – 3 – 2 – 3. سفارش به تقوا    45
1 – 3 – 3 – 2 – 4. وجوب قرائت سوره‌ای کوتاه    45
1 – 3 – 3 -3.  بلند خواندن خطبه‌ها    45
1 – 3 – 3 -4. عربی بودن خطبه‌ها    46
1 – 3 – 3 -5. ایستاده بودن خطیب    46
1 – 3 – 3 – 6. یکی بودن خطیب و امام جمعه    47
1 – 3 – 3 – 7. با طهارت بودن در خطبه‌ها    47
1 – 3 – 3 – 8. گوش دادن به خطبه‌ها    47
1 – 3 – 3 – 9. شرایط خطیب جمعه    48
1 – 3 – 3 – 10. آداب خطبه‌ها    48
1-4 – 1 – 1. روایت شیخ کلینی با اسناد عمر بن حنظله    52
1 – 4 – 1 – 2. روایت ابوخدیجه    53

 

 

فصل دوم:    بررسی ادله و اقوال حکم به وجوب و حرمت نماز جمعه نزد فقهای شیعه    64
2 – 1 – 2 – 1.  سیره خلفا    67
2 – 1 – 2 – 2.  هم‌ردیف بودن نماز جمعه با نماز عیدین    68
2 – 1 – 2 – 3. فرمایش امام سجاد «علیه‌السلام»    68
2 – 1 – 2 – 4. روایات متفرقه    69
2 – 1 – 2 – 5. سایر روایات    70
2 – 2 – 1 – 1. دیدگاه ابن ادریس حلی در کتاب السرائر    75
2 – 2 – 1 – 2. دیدگاه سلار در کتاب المراسم    78
2 – 2 – 1 – 3. دیدگاه سید مرتضی علم الهدی مبنی بر‌اشتراط حضور امام معصوم و یا نایب خاص او    78
2 – 2 – 2 – 1.  دلایل تاریخی    79
2 – 2 – 2 – 2.  دوران امر میان وجوب و حرمت    80
2 – 2 – 2 – 3. نماز جمعه وظیفة حاکم اسلامی (امام معصوم)    80
2 – 2 – 2 – 4. دلایلی عقلی مبنی بر تحریم نماز جمعه در دوران غیبت    81
2 – 2 – 2 – 4 – 1. ایجاد فتنه و اختلاف    81
2 – 2 – 2 – 4 – 2. عدم تحقق شرط عدالت در خطیب و امام جمعه    81
2 – 3 – 1 – 1.  سوره جمعه    86
2 – 3 – 1 – 1 – 1.  نگاهی اجمالی به شأن نزول آیه‌    88
2 – 3 – 1 – 1 – 2.  شأن نزول آیه    90
2 – 3 – 1 – 1 – 3.  خطاب در آیه    91
2 – 3 – 1 – 1 – 4.  احکام فقهی آیه    92
2 – 3 – 1 – 1 – 4-1. مراد از کلمه «نداء»    93
2 – 3 – 1 – 1 – 4-2.  مراد از سعی در نماز جمعه    96
2 – 3 – 1 – 1 – 4-3. مراد از کلمه ذکر در آیه    97
2 – 3 – 1 – 1 – 5.  تفسیر ﴿إن کنتم تعلمون﴾    99
2 – 3 – 1 – 1 – 6.  تفسیر ﴿فإذا قضیت الصلاۀ فانتشروا فی الأرض﴾    100
2 – 3 – 1 – 2. دیگر آیات مرتبط با نماز جمعه    102
الف) روایاتی که بر وجوب نماز جمعه حتی توسط غیر امام دلالت دارند    107
ب) روایاتی که بر وجوب شرکت در نمازجمعه‌های اقامه‌شده دلالت دارند    109
ج) روایاتی که بر جایگاه و اهمیت ویژه نماز جمعه در نزد ائمه معصومین«علیهم السلام» دلالت دارند    111
1. روایاتی که بر منصب خاص بودن نماز جمعه برای امام دلالت دارند    112
2. روایاتی که بر اجازه ائمه معصومین «علیهم السلام» بر اقامه نماز جمعه توسط غیر امام معصوم دلالت دارند    114
هـ) روایاتِ نشان‌دهندة اَجزا و احکام نماز جمعه    116

 

 

فصل سوم:    بررسی اقوال و ادله قائلین به وجوب تعیینی و تخییری نماز جمعه از دیدگاه فقهای امامیه    123
3 – 1 – 1 – 1. دیدگاه محقق کرکی    128
3 – 1 – 1 – 2. دیدگاه سید حسین موسوی کرکی    134
3 – 1 – 1 – 3. دیدگاه میرزا علیرضا تجلی    134
3 – 1 – 1 – 4. دیدگاه شیخ مفید    135
3 – 1 – 1 – 5. دیدگاه شیخ طوسی در کتاب النهایه    136
3 – 1 – 1 – 6. دیدگاه ابن براج    139
3 – 1 – 1 – 7. دیدگاه شریف رضی(سید مرتضی) در دنباله رساله ابن براج    140
3 – 1 – 1 – 8. دیدگاه علامه حلی    140
3 – 1 – 1 – 9. دیدگاه محقق حلی    141
3 – 1 – 1 – 10. نظر صاحب جواهر    142
3 – 1 – 1 – 11. دیدگاه مرحوم بهبهانی    145
3 – 1 – 1 – 12. دیدگاه آقای بروجردی    148
3 – 1 – 2 – 1. تفسیر روایات از دیدگاه قائلین به وجوب تخییری    150
3 – 1 – 2 – 1 – 1. روایت حث جهت اثبات وجوب تخییری    150
3 – 1 – 2 – 1 – 2. روایت زراره از امام باقر(ع)    151
3 – 1 – 2 – 1 – 3. موثقه ابن بکیر به نقل از زراره    152
3 – 1 – 2 – 1 – 4. روایات سماعه    152
3 – 1 – 2 – 1 – 5. روایت محمد بن مسلم و روایت زراره از امام صادق(ع)    153
3 – 1 – 2 – 2. اثبات عدم وجوب تعیینی نماز جمعه در دوران غیبت با استفاده از ادله عقلی    154
3 – 1 – 2 – 2 – 1. دلیل اول    154
3 – 1 – 2 – 2 – 2. دلیل دوم    156
3 – 1 – 2 – 3. دلایل عقلی و نقلی مبنی بر وجوب تخییری از دیدگاه سایر فقهای معاصر    158
3 – 2 – 1 – 1. اخباری‌ها    162
3 – 2 – 1 – 2. شهید ثانی (از بنیانگذران اصلی قول به وجوب  تعیینی نماز  جمعه  در دوران غیبت)    165
3 – 2 – 1 – 3. دیدگاه فیض کاشانی    170
3 – 2 – 1 – 4. دیدگاه محقق سبزواری    173
3 – 2 – 1 – 5. دیدگاه شیخ صدوق    175
3 – 2 – 1 – 6. دیدگاه علامه مجلسی    178
الف- تفسیر حدیث حث از دیدگاه علامه مجلسی    182
ب- دلیل دیگر علامه مجلسی: روایت زراره از امام باقر(ع)    184
ج) جمع بندی نهایی علامه مجلسی مبنی بر وجوب تعیینی اقامه نماز جمعه    184
3 – 2 – 1 – 7. دیدگاه شیخ حر عاملی    185
3 – 2 – 1 – 8. دیدگاه شیخ طوسی    187
3 – 2 – 1 – 9. دیدگاه مرحوم کلینی    187
3 – 2 – 1 – 10. دیدگاه محقق حلی صاحب کتاب المدارک    188
3 – 2 – 1 – 11. مرحوم بحرانی در کتاب حدائق الناضره    189
3 – 2 – 1 – 12. دیدگاه شیخ ابوالصلاح حلبی    190
3 – 2 – 1 – 13. دیدگاه شیخ عماد الدین طبرسی    191
3 – 2 – 1 – 14. دیدگاه شیخ ابوالفتح کراجکی    191
3 – 2 – 1 – 15. دیدگاه شیخ فخرالدین بن طریح نجفی    192
3 – 2 – 1 – 16. دیدگاه صاحب معالم و شیخ محمد فرزند او    192
3 – 2 – 1 – 17. دیدگاه شیخ حسین عاملی شاگرد شهید ثانی    193

 

 

فصل چهارم:    حکم نماز جمعه از دیدگاه مذاهب اربعه    199
4 – 1 – 1 – 1. نظر شیخ عبدالقادر الجیلانی مبنی بر وجوب تعیینی نماز جمعه    200
4 – 1 – 1 – 2. دیدگاه کلی حنابله    204
4 – 1 – 4 – 1. نظر ابوحنیفه مبنی بر عدم وجوب تعیینی نماز جمعه بدون وجود سلطان    217
الف) دلیل نقلی    222
ب) دلیل عقلی    223
فهرست منابع و مآخذ    233
الف)  منابع فارسی    233
ب) منابع عربی    234

 

  • پرسشنامه ارائه مدلی جهت بررسی و اندازه گیری میزان رواج فساد و درجه سلامت سازمان

    پرسشنامه ارائه مدلی جهت بررسی و اندازه گیری میزان رواج فساد و درجه سلامت سازمان پرسشنامه فساد اداری پرسشنامه فساد اداری مالی پرسشنامه استاندارد فساد اداری پرسشنامه کاهش فساد اداری پرسشنامه سنجش فساد اداری پرسشنامه در مورد فساد اداری پرسشنامه…

  • بررسی فقهی و حقوقی بغی در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392

    بررسی فقهی و حقوقی بغی در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 بغی محاربه بغی در قانون مجازات اسلامی بغی در قانون سال 1392 جرم بغی از نگاه شیعه جرم بغی در حقوق ایران بغی در قانون جدید بررسی جرم بغی…

  • كنترل كنندة منطقی قابل برنامه ریزی (PLC)

    كنترل كنندة منطقی قابل برنامه ریزی (PLC) رابطهای برنامه نویسی كنترل كنندة منطقی قابل برنامه ریزی سیستم كنترلی اتوماسیون صنعتی سیستم اتوماسیون شده كنترل كنترل سیستم اتوماسیون دانلود پایان نامه كنترل كنندة منطقی قابل برنامه ریزی دانلود پایان نامه PLC…

  • پرسشنامه ارزیابی تطبیقی عملکرد سازمانهای غیر انتفاعی در توانمندسازی کودکان خیابانی

    پرسشنامه ارزیابی تطبیقی عملکرد سازمانهای غیر انتفاعی در توانمندسازی کودکان خیابانی کودکان خیابانی پرسشنامه کودکان خیابانی پرسشنامه درباره کودکان کار پرسشنامه کودکان کار پرسشنامه توانمندسازی کودکان خیابانی عدم توانمندسازی کودکان خیابانی پرسشنامه عملکرد سازمانهای مردم نهاد در توانمندسازی کودکان خیابانی…

  • پاورپوینت سیستم کسب و کار الکترونیکی

    پاورپوینت سیستم کسب و کار الکترونیکی پاورپوینت سیستم کسب و کار الکترونیکی تجارت الکترونیکی سیستم کسب و کار الکترونیکی تحقیق سیستم کسب و کار الکترونیکی برترین فایل سیستم کسب و کار الکترونیکی مقاله سیستم کسب و کار الکترونیکی رفتن به…

  • بررسی پوشش دهی فسفاته بر روی فلزات و روال آماده سازی آن در شرکت ایران خودرو

    بررسی پوشش دهی فسفاته بر روی فلزات و روال آماده سازی آن در شرکت ایران خودرو فسفات کاری رنگ کاری فلزات آماده سازی سطوح فلزی پوشش دهی فسفاته بر روی فلزات بررسی پوشش دهی فسفاته بر روی فلزات و روال…

  • مقاله رشته هنر و گرافیک با عنوان اصول اپتیک

    مقاله رشته هنر و گرافیک با عنوان اصول اپتیک دوام بصری در شبکیه پدیده ی فای تصاویر متحرک عکاسی مسلسل دانلود مقاله اصول اپتیک دانلود مقاله رشته هنر رفتن به سایت اصلی دانلود مقاله رشته هنر و گرافیک با عنوان…

  • بررسی تطبیقی عنصر معنوی قتل در حقوق ایران و مصر

    بررسی تطبیقی عنصر معنوی قتل در حقوق ایران و مصر عنصر معنوی قتل عنصر روانی قتل قتل بدون سبق تصمیم قتل عمدی و قتل غیرعمدی قتل عمدی توأم با سبق تصمیم عنصر معنوی قتل در حقوق ایران عنصر معنوی قتل…

  • پاورپوینت فصل دهم کتاب سیستم های اطلاعاتی حسابداری تألیف دکتر مهدی مرادی و نعیمه بیات

    پاورپوینت فصل دهم کتاب سیستم های اطلاعاتی حسابداری تألیف دکتر مهدی مرادی و نعیمه بیات پاورپوینت فصل دهم کتاب سیستم های اطلاعاتی حسابداری تألیف دکتر مهدی مرادی و نعیمه بیات با عنوان کنترل در سیستم های اطلاعاتی رایانه ای پردازش…

  • پایان نامه مهندسی عمران با عنوان نگهداری و مدیریت راهها و جاده ها

    پایان نامه مهندسی عمران با عنوان نگهداری و مدیریت راهها و جاده ها انواع قیرها دانلود پایان نامه آسفالت های حفاظتی نگهداری و مدیریت راهها و جاده ها نگهداری روسازیهای آسفالتی و بتنی دانلود پایان نامه نگهداری و مدیریت راهها…