مبانی نظری بررسی تناسب محتوای کتب درسی با نیاز دانش آموزان

مبانی نظری بررسی تناسب محتوای کتب درسی با نیاز دانش آموزان

مبانی نظری تحلیل محتوای کتاب دین و زندگی
تحلیل محتوای کتاب درسی دین و زندگی
مبانی نظری تحلیل محتوای کتاب دین و زندگی 1
مبانی نظریتحلیل محتوای کتاب دین و زندگی دهم
انواع تحلیل محتوای کتب درسی
مبانی نظری تحلیل محتوای کتاب درسی
ضرورت تحلیل محتوای کتب درسی
اهمیت تحلیل محتوای کتب درسی

رفتن به سایت اصلی

دانلود مبانی نظری پایان نامه کارشناسی ارشد رشته روانشناسی

تحلیل محتوای کتاب دین و زندگی سال اول دبیرستان

 

 

 

 

 

 

چکیده

پژوهش پیش رو با هدف بررسی میزان تناسب محتوای کتاب دین و زندگی (1) انجام شده است. در این پژوهش ضمن تعریف لغوی و اصطلاحی تربیت، دین، تربیت دینی و ذکر عوامل مؤثر بر تربیت دینی، نقش ایمان در تربیت دینی، نقش تربیت دینی بر آرامش روانی، اصول و مبانی تربیت دینی و

 

همچنین توجه به اهداف، روش ها، مراحل تربیت دینی و اصول حاکم بر برنامه های دینی و قرآن دوره ی متوسطه، به معرفی کتاب دین وزندگی (1) و نقد و بررسی آن پرداخته شده است.

نمونه ی مورد نظر در این پژوهش شامل 472 نفر دانش آموز دختر و پسر مناطق سه گانه دبیرستان های شهر تهران است که با روش نمونه گیری تصادفی ساده، از میان تمام دبیرستان های شهر تهران انتخاب گردیده است. 

 

با توجه به داده ها و تحلیل آن ها نتایج زیر به دست آمد:

 

میان محتوای کتاب دین و زندگی سال اول دبیرستان و نیاز های دانش آموزان رابطه مستقیم و بیشتر تناسب وجود دارد.

مطالب مطرح شده در کتاب دین و زندگی تا اندازه زیادی در پاسخ گویی نیازهای اساسی دانش آموزان موفق بوده است.

طرح مطالب دین وزندگی تا اندازه زیادی بر ا ندیشه ، اخلاق و اعمال دانش آموزان مؤثر بوده است.

 

 

 

کلید واژگان: آموزش و پرورش، کتاب دین و زندگی 1، دانش آموزان، تربیت دینی.

 

 

 

مقدّمه 

در جامعه ای که ما در آن زندگی می کنیم در فضایی از ارزش های دینی و شعائر مذهبی قرار گرفته و تمام تلاش و کوشش دستگاه تعلیم و تربیت کشور نیز معطوف به تقدّم پرورش دینی بر دیگر امور است و قرار بر این است که این فرهنگ و معارف دینی از این وادی به سراسرِ جهان عرضه شود و این جامعه، الگو و اسوه ای حسنه برای دیگر جوامع باشد. علی رغم همه ی تلاش های اندیشمندان تعلیم و تربیت بعد از انقلاب اسلامی مسأله اساسی این جاست که آیا گرایش های دینی و باورهای درونی افراد نسبت به دین، آن گونه که اهداف مقدس مسئولان ایجاب می کند رو به افزایش است یا بر عکس ممکن است روندی خلاف انتظار داشته باشد؟ 

 

مثلاً در بخش تعلیم و تربیت دانش آموزان با همه ی تغییرات محتوایی در کتاب های درسی و پررنگ نمودن شعائر مذهبی در مدارس و تقویت آموزش های دینی و قرآنی و ترویج  همه جانبه ی آن در فضای درون و برون مدرسه، آیا گرایش های دینی دانش آموزان افزایش یافته است؟ آیا دینی کردن دانش آموزان به دینی شدن آن ها منجر شده است؟ 

روش هایی که برای تربیت دینی دانش آموزان به کار گرفته شده تا چه اندازه مورد پژوهش قرار گرفته است؟ آیا این روش ها باعث رغبت دانش آموزان به ارزش های دینی می شود یا نتیجه ی عکس را به دنبال دارد؟

 

این سؤالات و صدها سؤال دیگر، دل مشغولی همه ی دردمندان دین داری است که خواهان حاکمیت قلبی و درونی و باطنی ارزش های دینی در عمق وجود افراد جامعه مخصوصاً نسل آینده، همان دانش آموزان عزیز امروز می باشد. پاسخ پژوهشی به این سؤالات روشن کننده ی افق آینده ی نظام تعلیم و تربیت کشور جهت رسیدن  به روش های بنیادین و کار آمد تربیت دینی می باشد که در این تحقیق سعی شده است براساس فرضیاتی در قالب آیات شریفه ی قرآن و احادیث و روایات معصومین (ع)، به میزان دستیا بی به سؤالات فوق در جهت رسیدن به هدف والای تربیت دینی پرداخته شود و میزان تأثیر پذیری دانش آموزان از کتاب های دین و زندگی مطالعه شود.

 

 

 

هر مکتبی با توجه به دیدگاهی که نسبت که به انسان دارد، دارای اهدافی است. دین مبین اسلام که آخرین دین و کامل­ترین ادیان الهی است، دارای راهکارهای عملی برای پرورش همه جانبه­ی استعدادهای انسان می­باشد. از نظر اسلام ابتدا باید انسان و ابعاد وجودی، نیروها و استعدادهای او را شناخت و آن­گاه به تربیت او پرداخت، زیرا شناخت حقیقت وجودی انسان مشکل است و هیچ انسانی نمی­تواند شناخت کاملی از انسان و نیازهای دنیوی و اخروی او داشته باشد. بنابراین خداوند متعال که آفریننده­ی انسان و ربّ و پرورنده­ی حقیقی اوست، برنامه­ی تربیتی انسان را تعیین فرموده و توسط پیامبرش به انسان ابلاغ نموده است. در این راستا زندگی پیامبر اکرم (ص) و دیگر ائمه­ی معصوم (ع) و سیره­ی تربیتی آن­ها همانند ستاره­ای فروزنده و روشنگر، شیوه­ها و روش­های عملی دینداری و پرورش دینی را به ما نشان می­دهد تا با پیروی از آن­ها به هدف غایی و برتر یعنی قرب الهی برسیم.

 

از مطالعه و بررسی این پژوهش نتایجی به دست می­­آید که امیدوار است برای استفاده ­کنندگان مفید واقع گردد. در فصل اوّل تعاریف و مصادیق چندی از تربیت و پرورش آورده شده است که می­توان گفت تربیت عبارت است از ایجاد مقتضیات و رفع موانع برای آن­که استعدادهای ا­نسان در جهت کمال حقیقی شکوفا شود. در ادامه عوامل مؤثر در تربیت بیان شد که عبارت است از: وراثت، گزینش همسر، بارداری، شیر، غذا، خانه و خانواده، رفاقت و معاشرت، مدرسه، اجتماع، رسانه­ها، شغل و کار، عبادت و… .

در ادامه ­ی فصل اول به موضوعاتی از قبیل اصول و مبانی تربیت دینی، مراحل تربیت دینی از دیدگاه رسول مکرم اسلام (ص) و اوصاف تربیت دینی پرداخته شد. بنابراین با توجه به موضوعات بیان شده در فصل دوم نتایج زیر به دست می­آید:

فرآیند تربیت دینی و اجرای آن وابسته به مبانی و اصولی است که این موضوع براساس آن می­باشد. هر چه روش اجرای تربیت به اصول حاکم بر فرآیند تربیت دینی نزدیک­تر باشد، نتیجه­ی به دست آمده برای فراگیران راحت­تر، ملموس­تر و دقیق­تر خواهد بود.

باید در سیره ­ی تربیت دینی تفاوت­های فردی کودکان و نوجوانان، رابطه­ ی تربیت دینی با عادت شناخته شود، به رشد عقلی کودک و استدلالات او توجه گردد و در راه رسیدن به هدف الگوهایی برایش مهیا شود.

هر اندازه تربیت ساده، تدریجی، مستمر، آگاهانه، معتدل و با احترام صورت گیرد، نتیجه­ی به دست آمده برای مربّی و متربّی شیرین­تر و بادوام­تر خواهد بود.

 

در فصل سوم، نمودارها و جداول مربوط به پرسشنامه به طور شماتیک نمایش داده شد که حاصل تجزیه و تحلیل داده­ها می­باشد.

در ادامه­ ی این فصل براساس متغیّرهای موجود در فرضیات تحقیق به تجزیه و تحلیل متغیّرها پرداخته شده است. این متغیّرها عبارت است از:

متغیّر تناسب محتوای کتاب با نیاز دا­نش­آموزان

متغیّر نیاز­های اساسی دانش­آموزان

متغیّر اندیشه، اخلاق و اعمال دانش­آموزان.

بر اساس تحلیل صورت گرفته در فصل سوم این نتایج از پاسخ دا­نش­آموزان به دست آمده است:  

این متغیّر در سؤال­های 1تا 15 ذکر شده است و از مجموع 472 نفر دا­نش­آموز بطور کلی 52/10 درصد از کل نمونه تناسب میان محتوای کتاب دین و زندگی و نیازهای دانش­آموزان را در حد بسیار کم، 63/15 درصد در حد کم، 77/30 درصد در حد متوسط، 83/26 درصد در حد زیاد و 32/16 درصد در حد بسیار زیاد ارزیابی کرده­اند. 

با توجه به نتایج حاصل از تحلیل داده­ها مشاهده می­گردد به طور کلی 66/9 درصد از کل نمونه میزان پاسخگویی مطالب مطرح شده در کتاب دین و زندگی به نیازهای اساسی دانش­آموزان را در حد بسیار کم، 13 درصد در حد کم، 38/27 درصد در حد متوسط، 4/28 درصد در حد زیاد و 56/21 درصد در حد بسیار زیاد ارزیابی کرده­اند .

 با توجه به نتایج به دست آمده از تحلیل داده­ها مشاهده می­گردد به طور کلی 95/10 درصد از کل نمونه تأثیر کتاب دین و زندگی بر اندیشه، اخلاق و اعمال دانش­ آموزان را بسیار کم، 95/16 درصد کم، 47/32 درصد متوسط، 04/26 درصد زیاد و 59/13 درصد خیلی زیاد ارزیابی کرده­اند.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

 

 

فصل دوم: 22چارچوب نظری و پیشینه پژوهش

مقدّمه 23

1-1- واژه شناسی 24

1-1-1- تعریف لغوی تربیت 24

1-1-2- تعریف اصطلاحی تربیت 28

1-1-3- اهمیت و ضرورت تربیت دینی دانش آموزان 31

1-1-3-1- نقش ایمان در تربیت دینی 36

1-1-3-2- جایگاه تربیت دینی و نقش آن در آرامش روان 38

1-2- اصول و مبانی تربیت دینی 42

مقدمه 42

1-2-1- اصول و مبانی تربیت دینی 43

1-2-1-1- اصل سهولت 43

1-2-1-2- اصل تدریج 44

1-2-1-3- اصل مداومت و استمرار 45

1-2-1-4- اصل آگاهی بخشی 46

1-2-1-5- اصل تفاوتهای فردی 46

1-2-1-6- اصل اعتدال 47

1-2-1-7- اصل احترام 48

1-2-1-8- فراهم آوردن زمینه برای به فعلیت رسیدن تواناییهای بالقوهی فرد 49

1-2-1-9- توجه به سیر رشد كودكان و نوجوانان در ابعاد شناختی و عاطفی و تأثیر عامل سن در این رابطه 51

1-2-1-10- رابطهی تربیت دینی و عادت 52

1-2-1-11- توجه به رشد عقلی كودك و نقش تعقّل و استدلال در تربیت دینی 53

1-2-1-12- نقش الگو در تربیت دینی 54

1-3- عوامل مؤثر در تربیت 56

1-3-1- عامل وراثت 57

1-3-2- گزینش همسر 59

1-3-3- بارداری 60

1-3-4- شیر 62

1-3-5- غذا 62

1-3-6- خانه و خانواده 63

1-3-7- رفاقت و معاشرت 63

1-3-8- مدرسه 65

1-3-9- اجتماع کلان 67

1-3-10- رسانهها 69

1-3-11- شغل و کار 70

1-3-12- عبادت 71

1-4- دین 73

1-4-1- واژهی دین از نظر لغت 74

1-4-2- تعریف دین در اصطلاح 75

1-4-3- تعاریف ماهوی دین 77

1-4-4- تعاریف روانشناختی و جامعهشناختی از دین 78

1-4-5- دین از نظر دانشمندان غرب 80

1-4-6- شناخت حقیقت دین 81

1-5- تربیت دینی 84

1-5-1- اهداف تربیت دینی در آموزش و پرورش 87

1-5-2- مراحل تربیت دینی از دیدگاه حضرت رسول اکرم (ص) 90

1-5-2-1- مرحلهی سیادت 91

1-5-2-1-1- میل شدید به بازی 91

1-5-2-1-2- فرماندهی و ادارهی دیگران 92

1-5-2-2- مرحلهی اطاعت 93

1-5-2-2-1- ادب پذیری 93

1-5-2-2-2- آموزش پذیری 94

1-5-2-3- مرحلهی وزارت 95

1-5-2-3-1- رشد جهشی احساسات 95

1-5-2-3-2- گرایش به درستکاری 96

1-5-2-3-3- شایستگی مشورت 96

1-5-2-3-4- ابراز وجود 96

1-5-3- اوصاف تربیت دینی 96

1-5-3-1- شمول و فراگیری 97

1-5-3-2- وحدت هدف و مسیر 98

1-5-3-3- اجتهاد پذیری 100

1-5-3-4- آینده گرایی 101

نتیجه بحث 102

1-5-4- ریشه های تربیت ناپذیری دینی 103

1-5-4-1- آسیب های وراثتی 103

1-5-4-2- آسیب های محیطی 104

1-5-4-3- آسیب های ناشی از تغذیه 104

1-5-4-4- آسیبهای ناشی از مربیان 105

1-5-4-5- روشهای آسیب زا 105

1-6- معرفی استان تهران 107

1-6-1- موقعیت و وسعت 107

1-6-2- آب و هوا 108

1-7- آشنایی با فرهنگ و نژاد استان تهران 109

1-7-1- جمعیت 109

1-7-2- نژاد 110

1-7-3- زبان گویش 111

1-7-3-1- گویش کردی کلهری 111

1-7-3-2- گویش کردی اورامی 112

1-7-3-3- گویش کردی سورانی 112

1-7-3-4- گویش لکی 112

1-7-4- مذهب 113

1-8- مقتضیات دورهی نوجوانی 114

مقدمه 114

1-8-1- نیازهای دورهی نوجوانی 115

1-8-1-1- نیاز به مهربانی و محبت 116

1-8-1-2- نیاز به امنیت و آسایش خاطر 117

1-8-1-3- نیاز به احساس تعلق داشتن و مورد قبول گروه همسالان واقع شدن 118

1-8-1-4- نیاز به قابلیت و احترام 119

1-8-1-5- نیاز به استقلال 120

1-8-1-6- نیاز به تشخیص و قدردانی 120

1-8-1-7- نیاز به مذهب و فلسفهی حیات 121

1-8-1-8- نیاز به داشتن هدفی مشخص در زندگی 121

1-8-1-9- نیاز به احساس هویت و شناخت خود 122

1-8-1-10- نیاز به احساس رشد، کمال و خودشکوفایی 122

1-8-2- جامعه آماری تحقیق و بررسی نیازهای دورهی نوجوانی با مطالب کتاب درسی 123

 

تحلیل ، نقد و بررسی داده های جامعه آماری 125

2-1- اصول حاکم بر برنامهی قرآن و تعلیمات دینی دورهی متوسطه 126

2-2- معرفی کتاب دین و زندگی (1) 128

2-3- نقد و برسی محتوای کتاب دین و زندگی (1) 130

 

پیشینه علمی تحقیق

 

فهرست منابع

الملخص

Abstract

 

 

 

  • بررسی مبانی سیاست خارجی ژاپن

    بررسی مبانی سیاست خارجی ژاپن ژاپن مبانی سیاست خارجی نقش پول در سیستم سیاسی سیستم سیاسی و عملکرد آن بررسی رژیم سیاسی و طریقه اعمال حاکمیت بررسی طریقه اعمال حاکمیت نقش بخش خصوصی در سیاست جایگاه ژاپن در عرصه توام…

  • دانلود گزارش کارآموزی رشته کامپیوتر با عنوان خدمات كامپیوتری

    دانلود گزارش کارآموزی رشته کامپیوتر با عنوان خدمات كامپیوتری دانلود گزارش کارآموزی رشته کامپیوتر دانلود گزارش کارآموزی کامپیوتر دانلود گزارش کارآموزی رشته کامپیوتر با عنوان خدمات كامپیوتری دانلود گزارش کارآموزی دانلود کارآموزی رشته کامپیوتر دانلود کارآموزی کامپیوتر خرید گزارش کارآموزی…

  • مقاله ترجمه شده رشته نرم افزار با عنوان تکامل بازیابی ، به صورت مفهومی

    مقاله ترجمه شده رشته نرم افزار با عنوان تکامل بازیابی ، به صورت مفهومی بازیابی نرم افزار بحران نرم ‏افزار همکاری در فروش فایل همکاری در فروش فروشگاه ساز فایل مقاله ترجمه شده دانلود مقاله ترجمه شده مقالات ترجمه شده…

  • ارزیابی کاربرد خشونت و دیدگاه اسلام در مورد خشونتهای مجاز و غیرمجاز

    ارزیابی کاربرد خشونت و دیدگاه اسلام در مورد خشونتهای مجاز و غیرمجاز خشونتهای مجاز خشونتهای غیرمجاز خشونت اجتماعی مبانی نظری خشونت ارزیابی کاربرد خشونت دیدگاه اسلام در مورد خشونتهای مجاز دیدگاه اسلام در مورد خشونتهای غیرمجاز رفتن به سایت اصلی…

  • بررسی مقایسه ای عوامل موثر در ایجاد مطالبات معوق بانکی از منظر مشتریان و ارائه راهکارهای پیشنهادی

    بررسی مقایسه ای عوامل موثر در ایجاد مطالبات معوق بانکی از منظر مشتریان و ارائه راهکارهای پیشنهادی پایان نامه مطالبات معوق عوامل موثر در ایجاد مطالبات معوق راهکارهای مناسب برای وصول مطالبات بانکی مطالبات معوق بانکی علل ایجاد مطالبات معوق…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق امکان سنجی استقرار بودجه ریزی عملیاتی

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق امکان سنجی استقرار بودجه ریزی عملیاتی مبانی نظری بودجه ریزی عملیاتی دانلود مبانی نظری بودجه ریزی عملیاتی پیشینه تحقیق بودجه ریزی عملیاتی ادبیات نظری بودجه ریزی عملیاتی فصل دوم پایان نامه بودجه ریزی عملیاتی مبانی…

  • بررسی و شناسایی مولکولی تعدادی از ارقام و پایه های سیب باغ کمال آباد کرج توسط مارکر SSR

    بررسی و شناسایی مولکولی تعدادی از ارقام و پایه های سیب باغ کمال آباد کرج توسط مارکر SSR نشانگر SSR ژنوم ارقام سیب سطح مولكول DNA مارکر مولکولی ریزماهواره مارکر مولکولی SSR روابط ژنتیکی ارقام و پایه های سیب بررسی…

  • كنترل هوشمند وضعیت موتور DC

    كنترل هوشمند وضعیت موتور DC كنترل وضعیت شبكه عصبی كنترل هوشمند موتور DC رفتن به سایت اصلی

  • مبانی نظری ارتباط بین عملکرد خانواده ، اضطراب و افسردگی با کمرویی دختران نوجوان 15 تا 18 ساله شهر تهران

    مبانی نظری ارتباط بین عملکرد خانواده ، اضطراب و افسردگی با کمرویی دختران نوجوان 15 تا 18 ساله شهر تهران مبانی نظری کمرویی مبانی نظری در مورد کمرویی بررسي ميزان اضطراب در نوجوانان بررسي ميزان افسردگي در نوجوانان  تاثیر عملکرد…

  • بررسی تجارب بازسازی روستای توتکابن بعد از زلزله 1369 گیلان و زنجان از دیدگاه توسعه

    بررسی تجارب بازسازی روستای توتکابن بعد از زلزله 1369 گیلان و زنجان از دیدگاه توسعه سانحه بازسازی فاجعه زلزله گیلان مدیریت سانحه بررسی تجارب بازسازی روستای توتکابن بعد از زلزله 1369 گیلان و زنجان از دیدگاه توسعه دانلود مقالات رشته…